Onkolojik Rehabilitasyon

Çocuğunuzun İyileşme Yolculuğunda Yanınızdayız

Zorlu bir sağlık süreciyle karşılaşmak, hem çocuk hem de aile için duygusal ve fiziksel açıdan yıpratıcı olabilir. Tedavi sadece iyileşmeyi değil, çocuğun fiziksel, duygusal ve sosyal gelişiminin korunmasını da gerektirir. Pediatrik onkolojik rehabilitasyon, bu özel süreçten geçen çocukların tedavi boyunca ve sonrasında yaşam kalitesini en üst düzeyde tutmayı, hareket kabiliyetini korumayı ve gelişimsel kazanımlarını desteklemeyi amaçlayan şefkatli ve özel bir uzmanlık alanıdır.

Pediatrik onkolojik rehabilitasyon nedir?

Pediatrik onkolojik rehabilitasyon, çocukluk çağında görülen sağlık sorunlarının tanı, tedavi ve tedavi sonrası dönemlerinde ortaya çıkabilecek fiziksel kısıtlılıkları önlemek, azaltmak veya iyileştirmek için uygulanan bütüncül bir yaklaşımdır.

Tedavi süreci ve uzun süreli hareketsizlik, çocuklarda kas gücü kaybı, eklem sertliği, denge ve koordinasyon güçlükleri, yorgunluk ve gelişimsel gerilikler gibi durumlara yol açabilir. Rehabilitasyon programları, bu etkileri en aza indirerek çocuğun günlük yaşam aktivitelerine, oyuna ve okula geri dönüşünü kolaylaştırır.

Kimler için uygundur?

Lösemi, lenfoma gibi hematolojik sağlık sorunlarıyla mücadele eden çocuklar
Beyin ve omurilik tümörü tedavisi gören çocuklar
Kemik ve yumuşak doku tümörleri (osteosarkom, Ewing sarkomu vb.) nedeniyle ameliyat geçiren çocuklar
Kemik iliği/kök hücre nakli süreci içinde veya sonrasında olan çocuklar
Uzun süreli hastane yatışı sonrası kas gücü ve fonksiyon kaybı yaşayan çocuklar
Tedavisi tamamlanmış, geç dönem etkilerle (nöropati, denge bozukluğu, büyüme sorunları) karşılaşan çocuklar

Rehabilitasyon programımızda neler sunuyoruz?

Fiziksel Değerlendirme ve Bireysel Program Planlaması

Her çocuğun süreci, tedavi aşaması ve genel durumu farklıdır. Bu nedenle programlar, çocuğun yaşına, tedavi aşamasına ve fiziksel kapasitesine göre özenle kişiselleştirilir.

Kas Gücü ve Dayanıklılık Çalışmaları

Tedavi sürecinde kaybedilen kas gücünü geri kazandırmaya yönelik güvenli ve kademeli egzersiz programları uygulanır.

Denge, Koordinasyon ve Yürüyüş Eğitimi

Özellikle tedavi sonrası ortaya çıkabilecek denge ve yürüme güçlükleri için özel egzersiz teknikleri kullanılır.

Eklem Hareket Açıklığı ve Kontraktür Önleme

Uzun süreli hareketsizliğin yol açabileceği eklem sertliklerini önlemeye yönelik germe ve mobilizasyon çalışmaları yapılır.

Yorgunlukla Baş Etme ve Enerji Yönetimi

Tedaviyle ilişkili yorgunluk, çocukların günlük aktivitelerini önemli ölçüde etkileyebilir. Enerjinin doğru yönetilmesine yönelik nazik stratejiler geliştirilir.

Oyun Temelli Terapi Yaklaşımları

Çocukların motivasyonunu yüksek tutmak için rehabilitasyon egzersizleri, yaşlarına uygun oyunlar ve keyifli etkinliklerle bütünleştirilir.

Aile Bilgilendirme ve Yönlendirme

Ailelere, evde uygulanabilecek egzersizler ve günlük yaşamda dikkat edilmesi gereken noktalar hakkında sevgi dolu bir rehberlik sağlanır.

Neden Erken Başlamak Önemli?

Rehabilitasyonun tedavi sürecinin mümkün olduğunca erken bir aşamasında başlaması, fonksiyon kaybını önlemede ve iyileşme sürecini hızlandırmada büyük önem taşır. “Önleyici rehabilitasyon” yaklaşımı, sorunlar ortaya çıkmadan önce harekete geçerek çocuğun günlük yaşama daha güçlü ve mutlu dönmesini sağlar.

Multidisipliner Yaklaşım

Pediatrik onkolojik rehabilitasyon, tek başına bir hizmet değil, geniş ve sevecen bir ekip çalışmasının parçasıdır. Tedavi ekibinde onkologlar, fizyoterapistler, psikologlar, diyetisyenler ve gerektiğinde sosyal hizmet uzmanları bir arada çalışarak çocuğun bütüncül iyiliğini hedefler

Sıkça Sorulan Sorular

Rehabilitasyona ne zaman başlanmalı?

Mümkün olduğunca erken. Tedavinin ilk aşamalarında başlanan rehabilitasyon, kas gücü ve hareket kaybını önlemede en etkili sonucu verir. Tedavi tamamlandıktan sonra başlamak da mümkündür, ancak erken müdahale genellikle daha hızlı toparlanma sağlar.

Tedavi sürecinde egzersiz yapmak güvenli mi?

Evet, doğru şekilde planlandığında güvenlidir. Program, çocuğun o anki durumu, enerji düzeyi ve tedavi aşaması göz önünde bulundurularak tedavi ekibiyle koordineli şekilde düzenlenir ve gerektiğinde anlık olarak uyarlanır.

Seanslar ne sıklıkla yapılır?

Sıklık, çocuğun sürecine, genel durumuna ve belirlenen hedeflere göre değişir. Bazı çocuklar haftada birkaç kez seansa ihtiyaç duyarken, bazıları için daha seyrek takip yeterli olabilir. Program, ilk değerlendirme sonrasında kişiye özel belirlenir.

Tedavi bittikten sonra rehabilitasyona gerek var mı?

Evet. Tedavi sonrası dönemde nöropati, denge güçlükleri, kas zayıflığı veya büyüme ile ilgili geç dönem etkiler görülebilir. Bu dönemde yapılan rehabilitasyon, çocuğun okula, spora ve günlük yaşamına sorunsuz dönüşünü destekler.

Ailelerin süreçteki rolü nedir?

Aileler sürecin ayrılmaz bir parçasıdır. Evde uygulanabilecek egzersizler, günlük aktivite düzenlemeleri ve çocuğu motive etme konusunda ailelere düzenli rehberlik sağlanır; bu da tedavi seansları dışında da ilerlemenin sürmesine yardımcı olur.

Rehabilitasyon çocuğun okula veya oyuna dönüşünü nasıl etkiler?

Rehabilitasyonun temel hedeflerinden biri de budur. Kas gücü, denge ve dayanıklılık üzerine çalışılırken, kazanımlar oyun temelli etkinliklerle pekiştirilir; böylece çocuğun okula, arkadaşlarıyla oyuna ve normal yaşam rutinine güvenli ve mutlu şekilde dönmesi desteklenir.

Kaynak
-Paltin I, Schofield HL, Baran J. Rehabilitation and Pediatric Oncology: Supporting Patients and Families During and After Treatment. Current Physical Medicine and Rehabilitation Reports. 2018;6:107-114. doi:10.1007/s40141-018-0181-1Ospina
-PA, McNeely ML. A Scoping Review of Physical Therapy Interventions for Childhood Cancers. Physiotherapy Canada. 2019;71(3):287-296. doi:10.3138/ptc.2018-13.pp
-Tanner L, Keppner K, Lesmeister D, Lyons K, Rock K, Sparrow J. Cancer Rehabilitation in the Pediatric and Adolescent/Young Adult Population. Seminars in Oncology Nursing. 2020;36(1):150984. doi:10.1016/j.soncn.2019.150984
-Houdeshell MJ, Thomas KM, King AA, L'Hotta AJ. Limitations of Current Rehabilitation Practices in Pediatric Oncology: Implications for Improving Comprehensive Clinical Care. Archives of Physical Medicine and Rehabilitation. 2021;102(12):2353-2361.
-Ospina PA, Pritchard L, Eisenstat DD, McNeely ML. Advancing Pediatric Oncology Rehabilitation: Survey Findings of Health Professionals' Perceptions of Barriers to Care and a Framework for Action. Cancers (Basel). 2023;15(3):693. doi:10.3390/cancers15030693
-L'Hotta AJ, Randolph SB, Reader B, Lipsey K, King AA. Clinical Practice Guideline and Expert Consensus Recommendations for Rehabilitation Among Children with Cancer: A Systematic Review. CA: A Cancer Journal for Clinicians. 2023;73(5):524-545. doi:10.3322/caac.21783